Sołectwa
Biadoliny SzlacheckieJan Pankowski
32-828 Biadoliny Szlacheckie 129 Licząca 893 mieszkańców wieś pierwotnie zwana była Biadolinami "Bliższymi", co miało ją odróżnić od graniczących z nią Biadolin Radłowskich. Powstała, podobnie jak Wola Dębińska, na terenach po wykarczowaniu części wielkich lasów biadolińskich najprawdopodobniej w drugiej połowie XIV w. Pierwsza wzmianka o wsi pochodził z 1398 r. Na terenie lasu w Biadolinach znajduje się nieduży cmentarz z okresu I wojny światowej. W pobliżu na drzewie przy drodze do stacji kolejowej wisi obrazek Matki Boskiej malowany na szkle przez utalentowaną siostrę ostatnich właścicieli Dębna w okresie międzywojennym hr. Amelię Ponińską. |
|
|
|
|
|
DołyTeresa Kutek
32 - 854 Doly 56
Niewielka wieś zamieszkiwana przez 605 mieszkańców (dane z 2008 r.) położona przy drodze z Dębna do Melsztyna w dolinie rzeki Niedźwiedź. Przypuszczalnie lokowana została na prawie magdeburskim w oparciu o dokument lokacyjny biskupa krakowskiego Nankera z 1321 roku. Niewykluczone jednak, że jako mała osada istniała już w początkach XIII wieku. |
|
|
JastewTadeusz Hebda
32 - 852 Jastew 92 Najmłodsze sołectwo gminy znajdujące się w północnej jej części w bezpośrednim sąsiedztwie trasy nr 4 zamieszkuje 494 mieszkańców. Wieś swoje początki datuje na początek XVII wieku, a swoje istnienie zawdzięcza magnackiego rodowi Tarłów. Miała wybitnie rolniczy charakter, a znajdujące się tu folwarki były wykorzystywane przez panów zamku w Dębnie do II wojny światowej. Z Jastwią interesujące plany wiązał Jan Jastrzębski, który w 1939 r. marzył o przeistoczeniu lasu jastewskiego w piękny park zdrojowy dla kuracjuszy leczących się solankami w Woli Dębińskiej. Współcześnie wieś boryka się z problemem niżu demograficznego skutkującego koniecznością zamknięcia szkoły podstawowej. |
|
|
JaworskoFryderyk Bojdo
32 - 853 Jaworsko 86 Swoje powstanie wieś licząca w 2008 r. 683 mieszkańców zawdzięcza biskupowi krakowskiemu Janowi Grotowi, który w roku 1328 podpisał akt jej lokacji. Zarządzane w oparciu o przepisy niemieckiego prawa magdeburskiego do 1782 roku należało do kapituły krakowskiej jako uposażenie krakowskich biskupów w składzie uszewskiego klucza ich dóbr. Pod koniec XVIII wieku wieś pozostająca już pod zarządem austriackiego funduszu religijnego została wystawiona na licytację stając się własnością prywatną. W pierwszej połowie XIX wieku należała do Daniela Żelichowskiego, którego zabito w znajdującym się tam dworze podczas trwającej od połowy stycznia do marca 1846 rabacji chłopskiej pod przewodnictwem Jakuba Szeli ze Smarżowej. |
|
|
ŁoniowaJanusz Burnóg
32 - 854 Łoniowa 154
Znajdująca się w południowej części gminy wieś liczy 951 mieszkańców i leży wzdłuż drogi z Dębna do Melsztyna w dolinie rzeki Niedźwiedź. Założona została na miejscu lasu zwanego Łuniów, od którego zapewne pochodzi nazwa wsi. Łoniowa powstała w oparciu o przywilej lokacyjny biskupa krakowskiego Nankera z 1321 roku. Miedzy 1321 a 1350 rokiem erygowana została pierwsza w tej okolicy parafia, którą w roku 1354 przeniesiono do Porąbki Uszewskiej. Z architektonicznych ciekawostek warto obejrzeć dwór z 1924 r., który obecnie jest siedzibą szkoły podstawowej. |
|
|
Łysa GóraRoman Sacha
32 - 853 Łysa Góra 61
Po raz pierwszy wieś licząca 1486 mieszkańców odnotowana została w dokumentach z 1321 roku. Sławę zyskała jednak znacznie później, po wojnie, kiedy utworzono tu spółdzielnię produkującą artystyczne wyroby ceramiczne. Powstały tu później zakład produkcyjny "Kamionka" sprzedawał je do różnych krajów na całym świecie, a utworzone technikum ceramiczne zyskało miano szkoły artystycznej. W 2008 r. spółdzielnia przeżywała poważne problemy ekonomiczne, a zainteresowanie kształceniem w szkole radykalnie spadło. |
|
|
MaszkieniceKarol Piwowarski
32 - 828 Maszkienice 126 Królewską wieś (dawniej Marszkienice) położoną w północnej części gminy zamieszkuje dziś 1401 osób. Po raz pierwszy pojawia się w dokumencie króla Kazimierza Wielkiego z 1336 roku. Wcześniej należała do rycerskiego rodu Okszyców, a po niej Toporczków. Jakiś czas później stała się wsią królewską w parafii Jadowniki. Pozostawała nią do pierwszego rozbioru Polski. W XIX wieku Maszkienice znane były z dużej liczby mieszkających w nich majstrów budowlanych. W roku 1925 za sprawą biskupa tarnowskiego Leona Wałęgi utworzono tu samodzielną parafię. W latach 90. XX wieku Maszkienice jako pierwsza wieś w gminie została całkowicie skanalizowana. |
|
|
NiedźwiedzaJanusz Malinowski
32 - 854 Niedźwiedza 148 Wieś leżąca na południowym krańcu gminy, przy drodze z Dębna do Gwoźdźca i Melsztyna, liczy 599 mieszkanców. Uważa się, iż założona została w drugiej połowie XIV wieku przez któregoś z Melsztyńskich herbu Leliwa, których protoplastą był Spicimir Leliwita, założyciel Tarnowa. W XVI w. właścicielami jej byli Jordanowie, po nich Tarłowie a następnie Lanckorońscy (jednocześnie panowie Dębna). Ślady osadnictwa na terenie wsi - przy granicy z Gwoźdźcem - w postaci krzemiennych narzędzi oraz fragmentów naczyń tzw. kultury ceramiki wstęgowej pochodzą z czasów mezolitu i neolitu (7-5 tys. lat p.n.e). W roku 1975 biskup tarnowski Jerzy Karol Ablewicz erygował parafię w Niedźwiedzy. |
|
|
|
|
|
Porąbka UszewskaElżbieta Rzepa
32 - 854 Porąbka Uszewska 219 Zamieszkiwana przez 1255 osób wieś lokowana najprawdopodobniej już w początkach XIV wieku to po Dębnie najbardziej atrakcyjna turystycznie miejscowość gminy. Słynie przede wszystkim ze wzniesionego staraniem ks. Jana Palki Sanktuarium Maryjnego wybudowanego w roku 1904 na wzór Groty z Lourdes, które co roku przyciąga tysiące pielgrzymów. W roku 1918 poświęcono tu nowy murowany kościół wzniesiony według projektu architekta Jana Sasa Zubrzyckiego w stylu tzw. gotyku nadwiślańskiego. Amatorom spokojnego wypoczynku oferuje pagórkowaty krajobraz, możliwość wycieczek pieszych i rowerowych oraz dobrze rozwiniętą sieć gospodarstw agroturystycznych. Swoją siedzibę ma tu Diecezjalne Biuro Pielgrzymkowe. |
|
|
SufczynEdward Sacha
32 - 852 Sufczyn 210
Najliczniejsza wieś Gminy Dębno. Zamieszkuje ją 1960 osób. Jej początki sięgają 1317 roku, kiedy to pan Dębna Mszczuj z Pobogów dokumentem wydanym przez księcia Władysława Łokietka uzyskał pozwolenie na osadzenie lasu nad Brzeźnicą. Spośród zabytków architektury warto zwrócić uwagę na pomnik św. Jana Nepomucena z r.1761 z herbem Trąby, którym posługiwał się fundator pomnika. Do czasów współczesnych zachował reprezentujący zabytki architektury folwarcznej wsi jwydłużony budynek stajni z XIX w. stojący po północnej stronie szosy nr 4. |
|
|
Wola DębińskaKrzysztof Gala
32 - 852 Wola Dębińska 35
Ta licząca 1602 mieszkańców wieś jest administracyjnym centrum gminy, w którym znajdują się najważniejsze instytucje takie jak Urząd Gminy, Dębińskie Centrum Kultury, Gminne Centrum Informacji, Ośrodek Pomocy Społecznej, filia Ośrodka Doradztwa Rolniczego, siedziba Zakładu Usług Komunalnych i inne. |
Dębno
Perła
